Het wordt tijd om zeep te gaan maken. Ik kan je vertellen: als er iets verslavend is, dan is het wel zeep maken!

Zelf zeep maken is niet moeilijk. Begin gewoon, en zie zelf hoe je het vindt. Om zeep te maken heb je onder andere  natriuymhydroxide nodig (NaOH). Je kunt het bij de Kruidvat vinden onder gootsteenontstopper! Het kost zo’n € 2,- en dan heb je een hele fles. Verder is het belangrijk om vet te hebben. Dit kan van alles zijn. Wil je zo goedgoop mogelijk beginnen om uit te proberen of het lukt, dan kun je blokken frituurvet nemen. Of slaolie. Als je de slag te pakken hebt kun je duurdere ingrediënten kiezen. Naast vet heb je ook water nodig. De zeep wordt als die klaar is, in een mal gegoten. Ook hier kun je eenvoudig beginnen met bijvoorbeeld een oud ijsbakje. Je kunt op internet een heleboel verschillende recepten vinden voor het maken van zeep, of, als je gevorderd bent kun je ze ook zelf samenstellen. Ik geef je om te beginnen, naast het basisrecept meteen nog een aantal recepten zodat je je dit paasweekend niet hoeft te vervelen.
Veel zeepplezier!

Benodigdheden voor het maken van zeep:

  • Weegschaal/ maatbeker
  • Thermometer
  • Pan (geen aluminium!)
  • Staafmixer of pollepel
  • Glazen potje
  • Een mal bekleed met bakpapier
  • Plastic handschoenen + veiligheidsbril
  • De ingrediënten die in het recept staan
  • Mal

Vervolgens moeten we ook weten hoeveel we van alles nodig hebben. Dit is het recept. Hierin staat ook vermeld hoe warm alles moet zijn en hoe lang het duurt eer je de volgende stap kan doen.

Zeep (Cold Process)

We kunnen beginnen. Hieronder zal de meest eenvoudige manier worden beschreven. Eigenlijk gaan alle recepten op dezelfde manier.
Het proces

  • Allereerst gaan we de natronloog maken. Meet de juiste hoeveelheid korrels af en doe deze voorzichtig in het koude water. Nu even roeren want de korrels hebben de neiging om te klonteren. Je zal merken dat het water behoorlijk heet wordt!
  • Goed doorroeren totdat de korrels opgelost zijn. We laten de oplossing even met rust zodat deze af kan koelen.
  • Meet het vet / olie af en doe deze in een pannetje. Laat de inhoud langzaam warm worden. We willen dat de natronloog en het vet dezelfde temperatuur hebben, zo’n 50 °C. Doe rustig aan, want je zal merken dat het vet veel eerder warm geworden is dan dat de natronloog is afgekoeld!
  • Goed. Beide oplossingen zijn nu van dezelfde temperatuur en helder. Pak je magische lepel, haal je pannetje van het vuur en giet, terwijl je roert, de natronloog langzaam in je pannetje vet. Je zal al gelijk zien dat de oplossing troebel wordt. De eerste sporen van zeep!
  • Op dit punt kan je de staafmixer gebruiken om de zeep in beweging te houden. Door gebruik te maken van een staafmixer wordt het verzepingsproces flink versneld.
  • (Gebruik je ouderwets een lepel blijf dan ongeveer 1 uur lang roeren. In de praktijk houdt dit in dat je het eerste kwartier goed doorroert om daarna eens in de tien minuten even flink te scheppen.) Na ongeveer een kwartier (of een uur als je lepelt) wordt het mengsel dik. Het mengsel is gereed om in de mal te worden gegoten. Je kan controleren of je zeep de juiste dikte heeft door er met je lepel een streep door te trekken. Blijft die streep een tijdje zichtbaar dan is ie goed. Dit heet tracing, vrijelijk vertaald als ‘nasporen’.
  • Op dit moment kan je beslissen om je zeep via Hot Process verder af te maken. Hoe dat moet lees je hier. Kies je er voor om je zeep langzaam te laten rijpen, lees dan verder.
  • Het is nu ook de juiste tijd om je geurtjes, kleurtjes, kruidjes of zeewier toe te voegen.
  • Giet het zeeppapje in de mal en wacht vervolgens totdat de zeep hard / taai wordt. Dit kan een dag duren, maar ook drie dagen. Heb geduld, het gebeurt echt!
  • Is de zeep hard / taai geworden dan kan je hem uit de mal halen om de zeep nog een week(!) of drie tot zes te laten rijpen. Dit is om de zeep te laten drogen en de chemicaliën de tijd te geven om volledig te reageren. Bovendien zal de zeep nog harder worden omdat het water langzaam verdampt.

De zeep is klaar! Het is aan jezelf om er mee te doen wat je wil.

Hot Process (HP)

Het verzepingproces dat normaal enkele weken duurt kan terug worden gebracht tot een uur. Dat heet “Hot Process” omdat de zeep een tijdlang kunstmatig warm wordt gehouden. Om zeep via HP te maken moet je eerst de stappen volgen van het “Cold Process” gedeelte van het zeepmaken. De structuur van HP-zeep is wat groffer dan CP zeep.

Je kan het zeepmengsel op verschillende manieren warm houden: in de oven, au-bain-marie, of in een crock-pot. Op deze pagina wordt de oven gebruikt, maar de aanwijzingen gelden voor alle HP varianten.

  • Stop het zeepmengsel (de zeep in wording) met pan en al in de oven. De temperatuur moet zo’n 80 – 90 graden zijn. Afhankelijk van je recept duurt het een half tot een heel uur voordat je zeep klaar is.
  • Je zal zien dat je zeep vanuit zijn vla-achtige fase langzaam een vaseline-fase (gelfase) ingaat. Als alles vaselineachtig is, is de verzeping klaar.
  • Het begin van de “gelfase”
  • Het is belangrijk dat je regelmatig even het mengsel doorschept. Als je het mengsel te heet laat worden (>100 graden) kan je zeepmengsel gaan schuimen en dan schuimt het “de pan uit” en je oven in. Dat stinkt… af en toe doorscheppen voorkomt dit en je kan goed bijhouden hoe het gaat.
  •  In de oven: het verzepingsproces is bijna klaar.
  • Als je ziet dat de zeep klaar is (na twee keer dit proces te hebben gedaan weet je precies wanneer dat is), dan kan je een beetje zeep op je tong proeven. Als alles goed is dan smaakt dat naar … zeep (en als het niet goed is dan smaakt het naar een 9-volts batterij. Op eigen risico dus!)
  • Als alles verzeept is haal je je pan uit de oven en kan je geur en kleur toevoegen. Het is op dit punt even flink doorwerken, want je zeep begint af te koelen en wordt dan gelijk hard. Twee lepels suiker in je loogoplossing zorgt ervoor dat je je zeep wat langer kan geuren en kleuren.
  • De zeep is nog warm en zacht. Nu kan je het zeepmengsel in je mal doen. Een paar uur later, als je zeep is afgekoeld, is je zeep hard en gelijk gereed voor gebruik.

Bron: zeep.vanderleden.com

Aantal recepten voor 1 kilo zeep:

Basisrecept I Cacaoboter zeep
260 gram Zonnebloemolie 358 gram Olijfolie
195 gram Kokosolie 195 gram Kokosolie
195 gram Palmolie 97 gram Cacaoboter
95 gram NaOH 93 gram NaOH
264 gram Water 260 gram Water
Basisrecept II Exotische zeep
325 gram Olijfolie 227 gram Olijfolie
195 gram Palmolie 104 gram Kokosolie
130 gram Castorolie 130 gram Palmolie
83 gram NaOH 98 gram Castorolie
234 gram Water 52 gram Sheaboter
39 gram Jojoba olie
Verzorgende Avocado zeep 86 gram NaOH
260 gram Zonnebloemolie 240 gram Water
195 gram Avocado olie
130 gram Palmolie Castille zeep (100% olijfolie)
65 gram Kokosolie 650 gram Olijfolie
86 gram NaOH 82 gram NaOH
243 gram Water 230 gram Water

 

Advertenties